Máy biến dòng điện (TI/CT): cấu tạo, nguyên lý, sơ đồ đấu, ứng dụng

Trong hệ thống điện công nghiệp và truyền tải, dòng điện vận hành trên các phần tử lưới thường đạt hàng trăm, thậm chí hàng nghìn ampe. Các giá trị này vượt xa giới hạn đo lường của hầu hết thiết bị đo, rơ le bảo vệ hay bộ điều khiển tự động.

Chính vì vậy, máy biến dòng điện ra đời như một giải pháp trung gian không thể thiếu: biến đổi dòng điện lớn thành tín hiệu nhỏ, chuẩn hóa và an toàn, phục vụ cho đo lường, bảo vệ và tự động hóa hệ thống.

Bài viết này trình bày toàn diện về máy biến dòng điện (ký hiệu BI hoặc CT, viết tắt từ Current Transformer trong tiếng Anh), bao gồm khái niệm, cấu tạo, nguyên lý hoạt động, thông số kỹ thuật, phân loại, cách lựa chọn, đấu dây, ứng dụng thực tế, quy trình thử nghiệm theo ĐLVN 126:2021 và các lưu ý an toàn khi vận hành.

Máy biến dòng điện, còn được gọi là biến dòng, ký hiệu BI hoặc TI trong tiếng Việt và CT (Current Transformer) trong tiếng Anh, là thiết bị biến đổi đo lường thuộc nhóm máy biến đổi đo lường kiểu cảm ứng.

Theo định nghĩa tại TCVN 11845-2:2017 (tương đương IEC 61869-2:2012), máy biến dòng là máy biến đổi đo lường trong đó dòng điện thứ cấp, trong điều kiện sử dụng bình thường, về cơ bản tỷ lệ với dòng điện sơ cấp và lệch pha một góc xấp xỉ bằng không theo tổ nối dây thích hợp. Máy biến dòng được thiết kế để truyền tín hiệu thông tin đến các thiết bị đo và máy đo.

Nói một cách dễ hiểu hơn, máy biến dòng điện là thiết bị dùng để biến đổi dòng điện có trị số lớn xuống trị số nhỏ hơn theo một tỷ lệ cố định, cung cấp cho các dụng cụ đo lường, rơ le bảo vệ và hệ thống tự động hóa. Thông thường biến dòng có dòng điện định mức thứ cấp là 1 A hoặc 5 A, đôi khi là 10 A.

Dòng điện cũng như điện áp của các phần tử trong hệ thống điện thường có trị số rất lớn, không thể đưa trực tiếp vào dụng cụ đo hoặc rơ le và các thiết bị tự động khác. Vì vậy các dụng cụ và thiết bị này thường được đấu nối qua máy biến dòng.

Ví dụ, tại một trạm biến áp 110 kV điển hình, dòng điện phụ tải có thể đạt tới 500 A hoặc hơn. Việc dùng biến dòng 500/5 A cho phép thiết bị đo chỉ cần làm việc với 5 A, đảm bảo an toàn và độ chính xác đo lường.

Trong thực tế, biến dòng điện được chia thành hai nhóm chính theo chức năng sử dụng. Biến dòng đo lường (measuring CT) được thiết kế để làm việc trong vùng dòng điện từ 5% đến 120% dòng điện định mức với độ chính xác cao, phục vụ cho đồng hồ đo, công tơ điện và các thiết bị giám sát năng lượng.

Biến dòng bảo vệ (protection CT) được thiết kế để làm việc trong vùng dòng điện ngắn mạch (có thể gấp nhiều lần dòng định mức) mà không bị bão hòa từ trước giới hạn quy định, phục vụ cho rơ le bảo vệ và hệ thống tự động đóng lại. Hai loại này có cấp chính xác và phụ tải khác nhau, và thường được chế tạo thành các cuộn thứ cấp riêng biệt trên cùng một lõi từ hoặc trên các lõi từ độc lập.

Máy biến dòng được cấu tạo gồm nhiều vòng dây được quấn trên một khung sắt từ. Không giống với máy đo hiệu điện thế hay máy biến áp nguồn truyền thống, thiết bị này có cấu tạo gồm một hoặc một số ít vòng dây phía sơ cấp. Các thành phần chính của máy biến dòng gồm:

• Primary Current (dòng điện sơ cấp): Là dòng điện chạy trong dây dẫn chính cần đo, chạy qua cuộn sơ cấp của biến dòng. Cuộn sơ cấp thường chỉ có 1 vài vòng dây, được mắc nối tiếp với mạch điện cao thế có dòng tải chạy qua, do đó cuộn sơ cấp có tiết diện dây dẫn và đầu cosse lớn.
• Secondary Winding (cuộn dây thứ cấp): Là cuộn dây quấn nhiều vòng trên lõi thép, đầu ra của cuộn thứ cấp cung cấp dòng điện nhỏ cho các thiết bị đo lường, bảo vệ và tự động hóa. Số vòng cuộn dây thứ cấp rất lớn so với cuộn sơ cấp. Cuộn thứ cấp thường được mặc định ở mức 1 A cho dòng điện nhỏ hoặc ở mức 5 A cho dòng điện lớn.
• Hollow Core (lõi rỗng hay lõi từ): Là phần lõi thép kỹ thuật điện có từ trở thấp, dùng để khép mạch từ và truyền năng lượng từ cuộn sơ cấp sang cuộn thứ cấp thông qua cảm ứng điện từ. Lõi từ được chế tạo từ các lá thép silic xếp chồng nhau nhằm giảm tổn thất do dòng xoáy.
• Ammeter (đồng hồ đo dòng): Là thiết bị đo lường được kết nối ở đầu ra của cuộn thứ cấp, chỉ thị giá trị dòng điện tỷ lệ với dòng sơ cấp qua tỷ số biến đổi của biến dòng.

Toàn bộ cấu kiện bên trong thường được đúc sẵn bằng vật liệu cách điện (thường dùng cho cấp điện áp nhỏ hơn hoặc bằng 66 kV), hoặc được đặt cố định trong các ống sứ cách điện chứa đầy dầu cách điện (áp dụng cho cấp điện áp trên 66 kV). Với điện áp cao, việc cách điện giữa cuộn sơ cấp và thứ cấp gặp nhiều khó khăn, nên người ta bố trí biến dòng dạng phân cấp, mỗi cấp có một lõi thép riêng.

Thiết bị này hoạt động dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ. Khi có dòng điện xoay chiều chạy qua một dây dẫn, xung quanh nó xuất hiện một điện trường biến đổi. Điện trường này cảm ứng lên trên cuộn dây thứ cấp quấn quanh lõi từ và xuất hiện một dòng điện trong cuộn dây thứ cấp đó. Tỷ lệ dòng điện này được căn cứ trên số vòng dây được cuốn trong cuộn dây của máy biến dòng.

Do tổng trở mạch ngoài của biến dòng rất bé, có thể xem như biến dòng luôn làm việc ở chế độ ngắn mạch. Tổng trở mạch ngoài của BI rất nhỏ nên máy biến dòng làm việc gần với trạng thái ngắn mạch thứ cấp, khác hoàn toàn với máy biến điện áp vốn làm việc gần trạng thái hở mạch thứ cấp.

Biến dòng có 2 chế độ làm việc cơ bản là chế độ hở mạch và chế độ ngắn mạch:

Chế độ hở mạch thứ cấp: Khi thứ cấp hở mạch, phía thứ cấp sẽ có điện áp cảm ứng với biên độ rất cao gây nguy hiểm cho người vận hành và các thiết bị thứ cấp. Điều này là vì khi không có dòng thứ cấp, không có từ trường bù từ, toàn bộ từ thông sơ cấp đi qua lõi từ và cảm ứng điện áp rất lớn trong cuộn thứ cấp có nhiều vòng dây. Để khắc phục được hiện tượng bão hòa trong mạch từ, người ta còn chế tạo máy biến dòng tuyến tính hay còn gọi là biến dòng có khe hở không khí.

Chế độ ngắn mạch của dòng sơ cấp, thứ cấp có phụ tải Z2: Tỷ số giữa dòng ngắn mạch sơ cấp trên dòng định mức gọi là bội số dòng của máy biến dòng. Khi bội số này lớn, sai số CT tăng và sai số này còn phụ thuộc vào dòng thứ cấp hoặc tải. Thường với mạch bảo vệ, bội số dòng điện của CT dòng phải đạt giá trị sao cho sai số của nó dưới 10%.

Cấp chính xác của biến dòng là sai số lớn nhất về giá trị dòng điện khi biến dòng làm việc trong điều kiện quy định: tần số 50 Hz, phụ tải thứ cấp biến thiên từ 0,25 đến định mức, dòng sơ cấp biến thiên từ 100% đến 120% dòng định mức.

Theo ĐLVN 126:2021 (Biến dòng đo lường – Quy trình thử nghiệm), cấp chính xác của biến dòng đo lường có các mức 0,1; 0,2; 0,5; 1,0; 3 và 5. Ngoài ra còn có cấp 0,2S và 0,5S dành cho biến dòng đo lường điện năng có yêu cầu chính xác cao ở dòng tải nhỏ. Các giới hạn sai số theo từng cấp chính xác được quy định cụ thể như sau:

Phụ tải của biến dòng là công suất biểu kiến ở mạch thứ cấp với giả thiết dòng điện thứ cấp là định mức, được tính theo công thức:

Trong đó Z là tổng trở ngoài của biến dòng (bao gồm trở kháng dây dẫn và thiết bị thứ cấp). Các giá trị phụ tải danh định thông dụng là 2,5 VA; 5 VA; 10 VA; 15 VA; 30 VA. Phụ tải mạch thứ cấp dùng trong thử nghiệm có hệ số công suất bằng 0,8 (tải cảm kháng); với mức tải nhỏ hơn 5 VA thì hệ số công suất bằng 1. Mức tải dùng trong thử nghiệm không được nhỏ hơn 1 VA.

Hiện nay máy biến dòng được chia làm 3 loại phổ biến dựa trên cấu tạo: dạng dây quấn, dạng vòng và dạng thanh khối.

Biến dòng dạng dây quấn (wound-type CT): Cuộn sơ cấp của máy biến dòng được kết nối trực tiếp với các dây dẫn để đo cường độ dòng điện trong mạch. Cuộn thứ cấp sẽ tạo ra một dòng điện phụ thuộc vào tỷ số vòng quấn của máy biến dòng. Đây là loại phổ biến nhất, dễ chế tạo và có độ chính xác cao. Loại này thường được dùng ở cấp điện áp thấp đến trung áp.

Biến dòng dạng vòng (ring-type hoặc toroidal CT): Trong loại này, không có cuộn sơ cấp được cấu tạo riêng biệt. Thay vào đó, cường độ dòng điện trong mạch sẽ chạy thẳng qua khe hoặc lỗ hổng của vòng trong máy biến dòng. Một số máy biến dòng dạng vòng hiện nay có thêm chi tiết “chốt chẻ” (split-core) cho phép mở, cài đặt và đóng lại lỗ hổng hoặc khe mà không cần phải ngắt mạch cố định. Ưu điểm nổi bật của loại này là lắp đặt rất tiện lợi trên cáp hoặc thanh cái đã có điện mà không cần tháo dây.

Biến dòng dạng thanh khối (bar-type CT): Đây là loại được ứng dụng trong các loại dây cáp, thanh cái của mạch điện chính. Nó gần giống như cuộn sơ cấp nhưng chỉ có 1 vòng dây duy nhất, chính là thanh dẫn xuyên qua lõi từ. Loại này hoàn toàn cách ly với nguồn điện áp cao trong hệ mạch và luôn được kết nối với cường độ dòng điện tải trong thiết bị điện.

Theo cấp điện áp, biến dòng được phân loại thành loại hạ áp (thường dưới 1 kV, cách điện khô bằng nhựa epoxy), loại trung áp (thường từ 3 kV đến 36 kV, cách điện khô hoặc ngâm dầu) và loại cao áp (từ 66 kV trở lên, cách điện bằng dầu trong ống sứ hoặc dạng phân cấp).

Theo môi trường lắp đặt, có loại trong nhà (indoor) và ngoài trời (outdoor). Biến dòng lắp ngoài trời cần có chiều dài đường rò bề mặt đủ lớn tùy theo mức độ nhiễm bẩn môi trường, ví dụ mức nhiễm bẩn nhẹ yêu cầu tối thiểu 16 mm/kV, trong khi mức rất nặng yêu cầu tối thiểu 31 mm/kV theo ĐLVN 126:2021.

Biến dòng thứ tự không (Zero-sequence Current Transformer, viết tắt là ZCT) là một loại biến dòng đặc biệt dùng để phát hiện dòng chạm đất (dòng thứ tự không). Nguyên lý của ZCT là: khi có dòng thứ tự không (dòng chạm đất), tổng đại số của dòng điện ba pha trong lõi không triệt tiêu nhau, từ thông tổng khác không và ZCT đưa ra tín hiệu.

Trong điều kiện vận hành bình thường, dòng điện ba pha cân bằng, tổng từ thông trong lõi ZCT bằng không, không có tín hiệu ra. ZCT được dùng kết hợp với rơ le bảo vệ chạm đất độ nhạy cao (earth fault relay loại 50/51N) để bảo vệ người và thiết bị.

Tính năng của biến dòng thứ tự không ZCT là bảo vệ chống chạm đất, ngăn chặn điện giật gây chết người, bảo vệ các đường cáp điện. Biến dòng ZCT được dùng cho thiết bị ba pha, cả dây trung tính đi qua lõi từ. Van ống đặt trên lõi chính là điểm đặc trưng để phân biệt với biến dòng thông thường.

Ngày nay, với sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ, các loại biến dòng analog 4-20 mA hoặc 0-10 V ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu điều khiển tự động hóa. Với các bộ biến dòng dạng mới này, ngõ ra của chúng là tín hiệu 4-20 mA hoặc 0-10 V, do đó chúng ta không cần sử dụng thêm các bộ chuyển đổi so với các CT dòng truyền thống. Điều này giúp tiết kiệm chi phí và hệ thống đơn giản hơn. Tuy nhiên, trong một số ứng dụng thực tế, chúng ta vẫn cần sử dụng dòng 5 A, 1 A từ CT dòng truyền thống.

Biến dòng không có sự tham gia của các nguồn nuôi khác. Để đấu biến dòng vào đồng hồ ampe, chỉ cần dùng 2 dây điện bình thường song song từ 2 chân của con CT đo dòng điện với 2 chân của đồng hồ ampe kế, sau đó luồn dây tải qua lỗ ở giữa của biến dòng là được.

Thường thì biến gặp gợi ý ký hiệu đồng hồ Ampe: 100/5 A hoặc 300/5 A. Không nhầm lẫn: giá trị đo đồng hồ equal to đồng hồ 100 A, khi dòng đo là 100 A hay 300/5 thì dòng CT do thứ cấp 5 A. Chẳng hạn như với CT 100/5 A thì cần dùng ampe kế có cùng thông số 100/5 A.

Đặc biệt lưu ý: khi lắp đặt CT phải chú ý chiều dòng điện chạy qua, vì điều đó ảnh hưởng đến chiều kim của ampe kế. Nếu kim đồng hồ đi về chiều âm thì cần đảo lại đầu dây của cáp đi qua biến dòng hoặc đảo 2 đầu dây đấu vào ampe kế.

Sơ đồ đấu dây ba pha của biến dòng thường theo hai kiểu: hình Y (sao) hoặc tam giác.

Sơ đồ đấu nối mạch điện theo hình Y thì: Ia + Ib + Ic = 0 (nếu không có CT) nên dây trung tính không bị lệch. Trong trường hợp sơ đồ đấu hình Y trung tính thì, đôi khi một rơle bảo vệ các pha không có khả năng làm việc khi biến dòng CT phía thứ cấp bị hỏng.

Sơ đồ đấu biến dòng theo hình tam giác cho phép kết hợp trong mô hình tam giác phía thứ cấp, loại bỏ được các thành phần thứ tự không từ các dòng điện ba pha, nên được dùng phổ biến trong hệ thống bảo vệ so lệch máy biến áp.

Để chọn biến dòng CT phù hợp, người dùng cần nắm rõ các thông số sau:

• dòng tải lớn nhất dự kiến đi qua biến dòng; điện áp hệ thống (để chọn đúng cấp cách điện).
• cấp chính xác yêu cầu (đo lường thông thường dùng 0,5 hay 1,0.
• đo điện năng thanh toán dùng 0,2 hoặc 0,2S; bảo vệ dùng 5P, 10P).
• tổng phụ tải thứ cấp (gồm điện trở dây dẫn và tổng trở các thiết bị đo).

Sau đó, người dùng chọn giá trị biến dòng bằng hoặc cao hơn giá trị dòng điện thực tế đi qua biến dòng.

Khi lắp biến dòng vào tủ điện, dây dẫn đầu ra của biến dòng để hở mạch thứ cấp là tuyệt đối không được phép. Biến cẩn thận lõi biến dòng được làm sạch bề mặt cách điện mà không gây ảnh hưởng nào đến bề mặt cách điện.

Đảm bảo rằng biến dòng chuẩn và các phương tiện đo hoạt động bình thường, được hiệu chuẩn và còn hiệu lực. Cần chú ý đến tiết diện của dây cáp đi qua lỗ biến dòng (đường kính trong của lõi CT) để đảm bảo cáp đi qua được.

Máy biến dòng là một thiết bị không thể thiếu trong hệ thống giám sát và đo lường điện năng, phục vụ nhiều mục đích quan trọng trong thực tế:

Trong đo lường và giám sát: Biến dòng được kết nối với đồng hồ đo chỉ số điện, máy đo hệ số công suất, thiết bị đo công suất và năng lượng, màn hình hiển thị dòng điện trên panel tủ điện. Các tín hiệu đo được từ biến dòng có thể được sử dụng để kiểm soát và điều khiển các quá trình hoạt động trong hệ thống điện.

Trong bảo vệ rơ le: Biến dòng cung cấp tín hiệu dòng điện cho các rơ le bảo vệ quá dòng (OC), bảo vệ chạm đất (EF), rơ le so lệch (differential relay), rơ le khoảng cách (distance relay). Đây là ứng dụng đặc biệt quan trọng ở các trạm biến áp và đường dây truyền tải.

Trong tự động hóa và điều khiển: Biến dòng cung cấp tín hiệu dòng điện cho biến tần, PLC và các hệ thống SCADA để giám sát, điều khiển và bảo vệ thiết bị. Hiện nay, các loại biến dòng ngõ ra analog 4-20 mA hoặc 0-10 V được tích hợp trực tiếp vào đầu vào của biến tần và PLC mà không cần bộ chuyển đổi trung gian.

Trong lưới điện siêu cao áp: Biến dòng được dùng để giảm chi phí cho cách điện của các biến dòng truyền thống, đặc biệt ứng dụng trong các dây cáp, thanh cái của mạch điện chính, nơi biến dòng dạng khối hoàn toàn cách ly với nguồn điện áp cao và luôn được kết nối với cường độ dòng điện tải trong thiết bị điện.

ĐLVN 126:2021 (Biến dòng đo lường – Quy trình thử nghiệm, soát xét lần 2 thay thế ĐLVN 126:2012) do Ban kỹ thuật đo lường ĐLVN/TC 12 biên soạn, Viện Đo lường Việt Nam đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng ban hành. Văn bản này quy định quy trình thử nghiệm các loại biến dòng đo lường kiểu cảm ứng, cấp chính xác đến 0,1, có điện áp làm việc lớn nhất đến 52 kV, tần số từ 15 Hz đến 100 Hz.

Điều kiện môi trường khi tiến hành thử nghiệm: nhiệt độ (23 ± 5) °C; độ ẩm không vượt quá 80% RH. Phòng thử nghiệm phải đảm bảo và tuân thủ nghiêm ngặt quy định về an toàn điện.

Các phép thử nghiệm cần thực hiện lần lượt bao gồm:

Phép thử 1 – Kiểm tra bên ngoài: Kiểm tra nhãn mác của biến dòng đo lường phải ghi tối thiểu các thông số cơ bản như hãng sản xuất, kiểu loại, số chế tạo, năm sản xuất, tiêu chuẩn sản xuất, mức cách điện, ký hiệu cực tính, điện áp sơ cấp và thứ cấp danh định, tần số làm việc danh định, dung lượng/hệ số công suất, cấp chính xác. Kiểm tra bằng quan sát: không có hư hỏng cơ học, vỏ và cách điện ngoài phải nguyên vẹn, các cực đấu dây không bị nứt vỡ, đầu nối dây chắc chắn đảm bảo tiếp xúc tốt. Nắp đầu đấu nối phải có vị trí kẹp chì niêm phong.

Phép thử 2 – Kiểm tra kỹ thuật: Bao gồm đo điện trở cách điện, kiểm tra chiều dài đường rò bề mặt và thử độ bền cách điện. Cụ thể về điện trở cách điện: điện trở cách điện giữa cuộn sơ cấp với vỏ đo bằng mêgômet 1000 V; giá trị yêu cầu cho CT ngâm dầu cấp điện áp 20-35 kV tại 20°C phải tối thiểu 1000 MΩ, tại 30°C là 500 MΩ; cấp 10-15 kV yêu cầu 800 MΩ (ở 20°C) và 400 MΩ (ở 30°C); dưới 10 kV yêu cầu 400 MΩ và 200 MΩ tương ứng. Điện trở cách điện giữa cuộn thứ cấp với vỏ CT đo bằng mêgômet 500 V phải lớn hơn 2 MΩ.

Về thử độ bền cách điện cuộn dây sơ cấp: điện áp thử được đặt giữa các phần mang điện và vỏ trong 60 giây, phù hợp TCVN 6099-1 (IEC 60060-1) và TCVN 11845-1. Đối với cuộn dây thứ cấp: điện áp thử là 3 kV (giá trị hiệu dụng) trong 60 giây; khung, đế, lõi thép và các đầu nối khác phải được nối với nhau và nối với đất.

Phép thử 3 – Thử nghiệm đo lường: Bao gồm thử nghiệm cực tính và thử nghiệm về độ chính xác, thực hiện theo ĐLVN 18 (quy trình kiểm định biến dòng đo lường hiện hành). Thử nghiệm cực tính được tiến hành bằng cách mắc mạch đo đúng tỷ số, đúng cực tính, điều chỉnh nguồn dòng từ 0 đến khoảng 10% giá trị dòng định mức rồi đọc tín hiệu cảnh báo trên cầu so vi sai nếu CT bị sai cực tính. Thử nghiệm độ chính xác thực hiện ở mức tải 25% và 100% tải danh định; cấp chính xác 0,1 đến 1,0 áp dụng Bảng 5 của ĐLVN 126:2021; cấp 0,2S và 0,5S áp dụng Bảng 6 với mức tải từ 1%, 5%, 20%, 100%, 120% dòng định mức; cấp 3 và 5 áp dụng Bảng 7 với mức tải 50% và 120%.

Sau khi thử nghiệm các đại lượng ảnh hưởng, phải tiến hành xác định lại sai số của CT cần thử nghiệm theo phép đo độ chính xác ban đầu.

Vận hành biến dòng yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt một số quy tắc an toàn quan trọng:

Tuyệt đối không được để hở mạch thứ cấp khi đang vận hành. Đây là quy tắc số một và quan trọng nhất. Khi biến dòng đang mang tải ở phía sơ cấp mà mạch thứ cấp bị hở, dòng điện sơ cấp vẫn tiếp tục chạy trong khi không có dòng thứ cấp bù từ thông. Từ thông trong lõi sẽ tăng đột biến đến mức bão hòa, gây ra điện áp cực kỳ cao ở hai đầu cuộn thứ cấp, có thể lên tới hàng kilovolt. Điện áp này đủ nguy hiểm để gây tử vong cho người và phá hủy thiết bị. Nếu không có tải phải được nối tắt để tránh quá điện áp có thể làm hỏng biến dòng.

Trước khi đóng điện vận hành, phải tiếp đất thiết bị và một đầu cuộn thứ cấp. Đây là biện pháp bảo vệ tránh việc chạm chập giữa cuộn sơ cấp mang điện áp cao với cuộn thứ cấp và vỏ thiết bị. Người ta tuyệt đối tuân thủ đấu tiếp đất thiết bị và một đầu cuộn thứ cấp trước khi đóng điện vận hành.

Biến dòng vận hành ở trạng thái gần như ngắn mạch nên không được phép để hở mạch thứ cấp. Trong quá trình lắp đặt và bảo trì, khi cần thay thiết bị đo hoặc dây đấu nối phía thứ cấp, phải nối tắt hai đầu cuộn thứ cấp trước khi thực hiện công việc, sau đó mới tháo thiết bị cũ.

Không được phép đảo dây sơ cấp và thứ cấp với nhau. Do cách điện của cuộn sơ cấp ở cấp điện áp cao được thiết kế riêng, việc đảo nhầm có thể gây hỏng hóc nghiêm trọng hoặc gây nguy hiểm chết người.

Dưới đây là hình ảnh và bảng số liệu so sánh sự khác nhau giữa máy biến dòng và máy biến điện áp.

Trên thị trường Việt Nam hiện nay, biến dòng điện được cung cấp bởi nhiều thương hiệu trong nước và quốc tế. Biến dòng Schneider Electric của Pháp là thương hiệu lớn chuyên sản xuất các thiết bị đóng ngắt, biến dòng, biến tần, MCCB, aptomat, với ưu điểm độ bền cùng như chất lượng cao. Đặc biệt, Schneider đã có nhà máy đặt tại Việt Nam, giúp người dùng Việt Nam dễ dàng tiếp cận với sản phẩm.

Biến dòng EMIC là thương hiệu xuất xứ từ Việt Nam, ra đời từ năm 1983. EMIC là doanh nghiệp hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực chế tạo thiết bị đo điện với các sản phẩm chủ lực mang thương hiệu EMIC như công tơ điện xoay chiều kiểu cảm ứng, công tơ điện tử đa chức năng và máy biến dòng.

Sản phẩm thiết bị đo điện thương hiệu EMIC được chế tạo bởi đội ngũ công nhân tay nghề cao, có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết bị điện, các sản phẩm công tơ điện của EMIC đã nổi tiếng trên thị trường với hàng triệu công tơ được lắp đặt trên lưới điện Việt Nam. Biến dòng KDE là thương hiệu mới nổi tại Việt Nam, nổi tiếng với các loại biến dòng 3 pha và biến dòng bảo vệ đo lường tải của dòng điện.

Ngoài ra, thị trường Việt Nam còn phổ biến các thương hiệu như Chint (Trung Quốc), LS Electric (Hàn Quốc), ABB (Thụy Sĩ/Thụy Điển), Siemens (Đức), với nhiều dải sản phẩm đa dạng từ hạ áp đến cao áp, đáp ứng nhu cầu của các dự án từ công trình dân dụng đến công nghiệp nặng và trạm biến áp truyền tải.

Máy biến dòng điện, dù nhỏ gọn trong tủ điện hay đồ sộ trên cột trạm biến áp 110 kV, đều đóng vai trò trung tâm trong toàn bộ chuỗi đo lường và bảo vệ hệ thống điện. Việc lựa chọn đúng chủng loại, tỷ số biến đổi, cấp chính xác và phụ tải phù hợp, cùng với tuân thủ đầy đủ quy trình thử nghiệm theo ĐLVN 126:2021 và TCVN 11845-2:2017 (IEC 61869-2:2012), là điều kiện tiên quyết để hệ thống điện vận hành an toàn, chính xác và hiệu quả. Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn đọc cái nhìn toàn diện và sâu sắc về thiết bị quan trọng này, từ lý thuyết nền tảng đến thực hành ứng dụng và kiểm định kỹ thuật.